Haberler

Ms ve Kadın

Multipl Skleroz veya MS, tüm dünyada 2.5 milyon kişiyi etkiliyor. Kadınlar erkeklere göre MS’e daha sık yakalanıyor. Bazı araştırmalara göre yeni tanı alan beş MS hastasından dört tanesi kadın. Hayatın genellikle hareketli ve sorumlulukların arttığı döneminde kişiyi yakalayan bu hastalık neden kadınlarda daha sık? Bu sorunun kesin bir yanıtı yok.

MS merkezi sinir sistemi denilen beyin ve omuriliği etkileyen bir otoimmün bir hastalık. Sinir kılıflarına ( myelin), vücudun kendi hücreleri tarafından açılan savaşta her ne kadar onarma işlemi dengeyi sağlamaya çalışsa da bir süre sonra kalıcı hasar oluşuyor. Sinir kılıfı hasarlanan hücre veri iletiminde yavaşlıyor ve zamanla sinir hücresinin kendisi kaybediliyor. Bu dönemde kişide en sık rastlanan şikayetler görmede bulanıklaşma, dengesizlik, tek taraflı kolda veya bacakta kuvvetsizlik, beceriksizlik, uyuşma ve karıncalanmalar. Bulgular ortam ısısı arttıkça ve fiziksel yorgunlukta şiddetleniyor. Hastalığın ilk yıllarında bir kaç haftada kendiliğinden düzelebilen bu bulgular bazen unutulabiliyor. Ancak MS ataklarla- tekrarlamalarla giden bir hastalık. Bir süre sonra genellikle farklı bulgularla kendini hatırlatıyor. Daha şiddetli olan ve daha uzun süren ikinci atakta kişiler genellikle bir uzmana başvuruyor.

Multipl Skleroz’da tanı için hastanın yakınmalarını sağlıklı ifade etmesi ve uzmanın yaptığı nörolojik inceleme çok önemli. Hastadan istenen laboratuvar testleriyle MS ile karışabilecek diğer hastalıklar taranıyor. Bunların başında yine kadınlarda sık görülen lupus hastalığı geliyor. MS tanısında doktora destek olan en önemli yardımcı tanı yöntemi MR görüntüleme. Kontrast madde verilerek ve belli kurallara göre elde edilen MR, tanı dışında hastanın takibinde de kullanılıyor. Anlaşıldığı üzere bir MS hastası tanı ve tedavi süresince belli aralıklarla MR çektirmek zorunda kalıyor.

Kadınlar MS’den daha çok etkileniyor, ancak araştırmalar kadın MS’lerin daha iyi seyirli olduğunu gösteriyor. Aslında MS hastalığında kadın olmak bir avantaj. Pek çok hastalıkta olduğu gibi bu hastalıkta da her hastanın hastalık seyri farklı. Hiç bir MS hastası kendini diğer bir hasta ile karşılaştırmamalı. Hastalığın iyi seyirli olacağına dair bazı öncü özellikler araştırmalar ile belirlenmiş durumda. İyi seyirli hastalık için kadın olmak en önemli özelliklerden. Diğerleri ise hastalığın gözde bulanıklaşma, uyuşma, karıncalanma gibi bulgularla başlaması, erken yaşta hastalığa yakalanmak ve iki atak arasındaki sürenin uzun olması. Hastalığın ilerlemesini yavaşlatan en önemli unsurlardan biri de erken başlanan tedavi. Hastalığın kesin bir tedavisi olmasa da vücudun bozulan savunma mekanizması ( immun) dengesini düzelten tedaviler MS’de 20 yılı aşkındır kullanılmakta. Hastanın atak sıklığı ve atak şiddeti yanında beyindeki hasarı da bu tedaviler ile kontrol etmek mümkün olmakta.

8 Mart dünya kadınlar gününde en çok bizi seven MS için farkındalığımızı arttıralım. Çünkü, erken tanı etkin tedaviyi getirir.

Prof Dr. Dilek İnce Günal – Nöroloji Uzmanı

Copyright © Dilek İnce Günal